Tháng hai, nhớ vị mít non…

HINH 2

Món gỏi mít và canh mít mẹ làm

Qua
tháng giêng, sau khi đã bắt đầu ngán những thức ăn nhiều dầu mỡ béo ngậy của
các lọai bánh mứt, thịt mỡ của Tết nhất, lễ lạt, hội hè, chúng tôi lại háo hức
chờ đến độ đầu tháng hai, tháng ba âm lịch khi những lứa mít non nở rộ. Những
khi đó, chúng tôi lại được mẹ làm cho thưởng thức các món ngon từ mít non.

Mít
thường chín rộ vào khoảng giữa hay cuối hè, do vậy cứ hết tháng giêng là vào mùa
mít non. Với chúng tôi, mít không chỉ là những múi vàng ươm thơm lừng, là nồi
hạt mít luộc vừa bùi vừa béo mà còn là những món ăn đậm chất dân dã chế biến từ
những trái mít còn xanh non đầu mùa. Mít non có thể dùng để kho cá, xào với
thịt nhưng chị em tôi vẫn “hảo” nhất món gỏi mít. Đó cũng là một món ăn hết sức
gần gũi, dung dị ở các tỉnh miền Trung và Đông Nam Bộ bởi món ăn này vừa mộc mạc
rẻ tiền lại rất dễ chế biến. Đà Lạt quê tôi vốn là xứ cao nguyên nhưng có nhiều
người miền Trung đến sinh cơ lập nghiệp nên món gỏi mít như chút hồn quê cũng
được những người xa xứ nhớ thương mang theo vào nơi đất khách.

Năm
nào cũng vậy, khi Tết vừa xong lại anh chị em trong nhà tôi lại háo hức chờ đến
ngày giỗ bà nội. Đây không những là dịp để mọi người trong nhà xúm xít lại cùng
làm món ăn trong không khí đầm ấm vui vẻ mà còn là dịp được thưởng thức những
món chay ngon miệng mà gỏi mít luôn là món độc đáo không thể thiếu. Từ sớm tinh
mơ, mẹ và các cô tôi đã ra chợ mua đầy đủ nguyên vật liệu cho bữa giỗ, trong đó
có một vài trái mít non, căng tròn, chắc thịt. Những trái mít non mũm mĩm sau
đó sẽ được gọt bỏ đi lớp vỏ xanh bên ngoài, bỏ cả cùi bên trong rồi cắt làm
những miếng độ bằng bàn tay. Tiếp đến, những miếng mít được bào mỏng hay xé
theo xớ thành sợi cho thật tơi rồi ngâm với phèn chua độ mười lăm phút cho
những sợi mít ra hết nhựa, trắng giòn đoạn vớt ra rửa thật sạch. Sau đó là công
đoạn cho mít đã xé vào nồi luộc. Khi luộc, ta phải tinh ý cho thêm chút muối để
vị mặn thấm vào khiến vị mít thêm đậm đà. Khi mít vừa chín tới, ta phải lẹ làng
vớt ra ngay cho mít không bị nhừ rồi để thật ráo nước. Bên cạnh mít là nguyên
liệu chính, món gỏi này cũng cần trộn thêm bún gạo loại nhỏ, lượng ít nhiều tùy
theo khẩu vị. Bún gạo cũng được trụng qua nước sôi rồi nhanh tay cho vào nước
lọc để những sợi bún vừa chín lại không bị dính lại với nhau, sau đó cũng vớt
lên để ráo. Vì là món chay, gỏi mít của mẹ tôi cũng không thể thiếu những bìa
đậu hũ chiên thơm lừng, vàng ươm đã được xắt lát mỏng để sẵn bên cạnh.

Trong
khi ấy, cô tôi đã nhanh tay bắc chảo dầu lên bếp, cho hành tím bào mỏng vào phi
vàng. Sau khi tắt lửa, tất cả những nguyên liệu đã chuẩn bị tỉ mỉ từ nãy giờ
đựơc trộn chung vào với nhau nêm nếm vừa ăn với muối, bột ngọt, lại không quên
chút đường, tiêu và chanh trộn đều lên cho thật đều tay. Liền đó, mẹ tôi lại
cho thêm đậu phộng đã rang vàng thổi sạch vỏ, giã hơi dập cùng rau răm và ớt
sợi xắt cho thật nhuyễn vào chung rồi lại trộn đều. Chưa hết, một đặc trưng của
món gỏi mít nữa là là không phải gắp bằng đũa mà phải xúc ăn bằng bánh phồng
tôm mới đúng là thưởng thức trọn vẹn. Ngon lành hơn, mẹ tôi còn nướng bánh
tráng mè cho thật giòn rồi chiên lên. Cuối cùng, chỉ cần rưới thêm chút nước mắm
tỏi ớt thơm lừng, gắp ra đĩa rồi thêm trái ớt được cắt tỉa đẹp mắt bày lên trên
là món gỏi mít non hấp dẫn đã sẵn sàng.


rồi, sau khi nhang tàn, khi các món đã bày lên bàn thì đĩa gỏi luôn là “mục
tiêu chú ý” số một của bọn trẻ chúng tôi. Nhưng không chỉ chúng tôi mà cả nhà
ai nấy cũng đều hăng hái gắp lấy một chén thật đầy để rồi tỉ mỉ xúc một xúc vào
bánh tráng, rưới lên chút nước mắm ớt cay cay nồng và rồi vừa ăn vừa vừa xuýt
xoa thật không thú nào bằng. Chầm chậm nhai và thưởng thức vị bùi béo mà không
ngậy của mít non, vịt dai giòn của bún tàu, cái chua chua cay cay ngòn ngọt của
gia vị, chút hăng hăng của rau răm, vị bùi béo của đậu phộng rang cùng bánh
tráng giòn tan trong miệng thì không còn thú nào bằng. Thế là bữa cơm ai cũng “chăm
chú” gắp hết đĩa gỏi này đến đĩa gỏi khác mà loáng cái thau gỏi đã hết vèo! Nếu
là ngày thường khi chúng tôi vòi mẹ làm gỏi mít thì thay vì cho đậu hũ, mẹ lại
trộn vào lỗ tai heo hay thịt ba chỉ luộc xắt lát mỏng. Thêm miếng thịt giòn
giòn dai dai, món ăn ngon lành càng thêm đậm đà và nhiều ý vị, ăn hoài đến no
bụng mà vẫn không biết chán.

Chưa
hết, không chỉ làm được món gỏi ăn trưa mà chiều về, sẵn chút mít non còn để
dành ban sáng, mẹ tôi sẽ nấu tiếp món canh mít với tôm khô. Món này cũng rất
đơn giản chỉ cần một ít tôm khô và mít non đã xé tơi. Bắc tôm lên nấu với nước,
chờ khi nước tôm sôi sùng sục mới cho mít non vào. Khi nước sôi lần nữa, nhanh
tay nhắc xuống nêm nếm vừa ăn với muối, bột ngọt rồi rắc thêm chút tiêu và hành
ngò lên mặt. Bí quyết của mẹ tôi là còn thêm vào canh chút lá lốt xắt mỏng thì
món canh càng thêm lạ miệng lại ngon lành, mát ruột.

Tôi
nhớ lúc nhỏ, khi đi chợ cùng mẹ, thỉnh thoảng đói lòng hai mẹ con lại ghé tới một
gánh gỏi mít dựng đơn sơ nơi góc chợ. Đến nay đã xa quê, tôi chẳng rõ bà cụ năm
xưa có còn ngồi bên gánh gỏi mít ở góc chợ hay không chỉ biết rằng mỗi lần muốn
thưởng thức lại món ăn này ở chốn thành thị cũng khó mà tìm thấy cái tên gỏi
mít dân dã trong những thực đơn xa lạ và đắt tiền. Gỏi mít ở Sài Gòn dường như
chỉ có trong những quán đồ chay mà giá cả cũng đã đựơc nâng lên kha khá. Song
hằng năm, cứ độ qua giêng, khi mùa mít non vừa rộ chúng tôi lại chợt thèm, lại
nhắc nhở nhau về một món ăn thơm lành mùi quê hương, lại mong muốn đựơc quây
quần bên mâm cơm gia đình cùng đĩa gỏi mít đủ vị chua cay mặn ngọn và húp một
muỗng canh mít thật đã đầy đang bốc khói thơm lừng.

(KTNN,10/4/2010)

 

HINH 1

Chẹp chẹp……

100_7559

Đói bụng quá!!!

 

Advertisements